Tupolev

Tupolev


Idź do: Tu-70 / Tu-114 / Tu-119 / Tu-134 / Tu-144 / Tu-154

Tupolev - rosyjski koncern lotniczy. Oficjalna nazwa PSC Tupolev, wcześniej Tupolev OKB, Biuro Projektowe Tupolewa. Nazwa pochodzi od rosyjskiego projektanta samolotów - Andrieja Nikołajewicza Tupolewa.


Tu-70 - radziecki samolot pasażerski opracowany w biurze Tupolewa jako wersja bombowca strategicznego Tu-4. Ciśnieniowy kadłub maszyny, poważnie przeprojektowany w stosunku do wersji bombowej, mieścił 72 pasażerów. Samolot oblatano 27 listopada 1946 roku. Maszyna przeszła pomyślnie próby w locie, lecz nie weszła do produkcji - zamówienia dla wojska miały pierwszeństwo, a Aerofłot nie był przygotowany do obsługi takiej maszyny.

DANE TECHNICZNE:
Załoga: 6
Pojemność: 72 pasażerów
Długość: 35,40 m
Rozpiętość: 44,50 m
Powierzchnia skrzydeł: 166 m2
Masa startowa: 60,000 kg
Silniki: cztery gwiazdowe silniki Szwiestow ASh-73 o mocy 2,400 KM
Prędkość maksymalna: 568 km/h
Zasęg: 5,000 km
Pułap: 11,000 m


Tu-114 - (kod NATO: "Cleat") został stworzony w odpowiedzi na zapotrzebowanie dużego samolotu dalekodystansowego do obsługi istotnych linii ZSRR. Wzorowany na bombowcu strategicznym Tu-95 stał się najszybszym i największym samolotem turbośmigłowym świata, rekord prędkości (877 km/h w obwodzie zamkniętym 5000 km i ładunkiem 25 ton) nie został pobity po dziś dzień. Czas użytkowania Tu-114 był relatywnie niski - od 1962 do 1976 roku. Samolot znany był z niezawodności, szybkości i ekonomiczności (zużywał nawet mniej paliwa niż Ił-62 który go zastąpił). Obsługiwał kursy do Kopenhagi, Hawany, Montréalu, New Delhi, Paryża, Belgradu i Tokio. Po wkroczeniu Iła-62 był regularnie wycofywany z kolejnych międzynarodowych tras i został wykorzystywany na liniach krajowych ZSRR. We wczesnych latach 80., po wylataniu przeciętnie 14.000 godzin przekazywane były do wojska.

DANE TECHNICZNE:
Długość: 54,10 m
Szerokość kadłuba: 28,80 m
Wysokość: 15,50 m
Powierzchnia nośna: 311,1 m2
Prędkość max.: 870 km/h
Prędkość przelotowa: 770 km/h
Pułap: 12 000 m
Zasięg: 8950 km (dla 15 ton ładunku), 6200 km (dla 30 ton)


Tu-119 - (Tu-95LAL), zmodyfikowana wersja bombowca Tupolew Tu-95 "Bear" posiadająca na pokładzie reaktor jądrowy. Pierwsze testy sprawdzające praktycznośc napędu jadrowego w bombowcach dalekiego zasięgu rozpoczeły sie w roku 1965. Niektóre zródła mówią że samolot wyposażony był w zewnętrzne silniki Kuzniecow NK-12. oraz wewnętrzne elektryczne silniki Kuzniecow NK-14 zasilane energią z reaktora. Sam reaktor nie pomagał w faktycznym locie samolotu. Najprawdopodobniej samolot był w stanie utrzymywać sie w locie około 48 godzin, lub tak długo jak załoga była w stanie wytrzymywać promieniowanie. Niektóre zachodnie agencje podawały że próby Tu-119 zakończyły sie pomyślnie jednak sam samolot nigdy nie wszedł do produkcji seryjnej.


Tu-134 - w celu zastąpienia spartańskiego modelu Tu-124 techniczne biuro Tupolew zdecydowało się w roku 1963 na zaprojektowanie dwusilnikowego odrzutowego samolotu komunikacyjnego nowej generacji, który miał być bardziej zbliżony do zachodnich standardów, szczególnie pod względem komfortu. Po modyfikacji spodziewano się osiągnięcia lepszej akceptacji na zagranicznych rynkach. Projekt, początkowo oznaczony jako Tu-124A, został przemianowany na Tu-134, gdy stało się jasne, że nowy samolot posiadać będzie jednak kilka całkowicie nowych, charakterystycznych elementów i znacząco będzie różnić się od poprzednika. Tupolew Tu-134 został wyposażony w usterzenie w układzie T, silniki umieszczone z tyłu po bokach kadłuba. Charakteryzował się płatem o dużym skosie i ujemnym waniosie (duży skos gwarantował wysoką prędkość przelotową, natomiast wymuszał lądowanie przy wyjątkowo dużej szybkości, co wymagało dosyć długiego (biorąc pod uwagę umiarkowaną wielkość samolotu) pasa (w późniejszej wersji, oznaczonej jako TU-134A zastosowano odwracacz ciągu, co skróciło drogę hamowania samolotu). Służbę rozpoczął w roku 1967 na liniach lotniczych Aerofłot. Pierwsza wersja mieściła maksymalnie 72 pasażerów. Ostatnia wersja Tu-134B-3 mogła dzięki dłuższemu kadłubowi pomieścić 96 osób. Samolot okazał się sukcesem i był eksportowany do wielu krajów komunistycznych. Samolot znany był z dosyć hałaśliwych silników, szczególnie podczas startu, który odbywał się pod znacznym kątem (samolot szybko nabierał wysokości).

DANE TECHNICZNE:
Rozpiętość: 29 m
Długość: 37,05 m
Wysokość: 9,14 m
Masa własna: 29050 kg
Zespół napędowy: dwa silniki turbowentylatorowe Sołowjew D-30-II
Prędkość maksymalna: 905 km/h
Pułap praktyczny: 11900 m
Zasięg ( w zależności od wersji): 1800 - 2800 km
Załoga: 2 pilotów i kilka osób funkcyjnych
Pasażerowie: 84 (Tu-134A)


Tu-144 - naddźwiękowy samolot pasażerski skonstruowany przez radzieckie biuro Tupolew kierowane przez Andrieja Nikołajewicza Tupolewa. Zachodnie media nazwały samolot Konkordski, z powodu podobieństwa tego samolotu do Concorda. Pierwszy prototyp wystartował 31 grudnia 1968 pod Moskwą, dwa miesiące przed Concordem. Tu-144 pierwszy też p rzełamał barierę dźwięku 5 czerwca 1969, a 15 lipca 1969 został pierwszym komercyjnym transportowcem który przekroczył 2 Machy.

DANE TECHNICZNE:
Szerokość: 27,65m (prototyp) / 28,80m (produkcja)
Długość: 59,40m (prototyp) / 65,70m (produkcja)
Powierzchnia skrzydeł: 469m2 (prototyp) / 506m2 (produkcja)
Masa: 79ton (prototyp) / 85ton (produkcja)
Masa paliwa: 70ton (prototyp) / 95ton (produkcja)+ 12ton ładunku
Masa maksymalna: 150ton (prototyp) / 180ton (produkcja) / 190ton (wersja 144D)
Silniki: cztery silniki NK-144 o ciągu 17.5t każdy (prototyp) / NK-144A 20t, NK-144F 22t, RD-36-51A 20t (produkcja)
Maksymalna prędkość - 2500km/h (1.550mph, M 2.35)
Prędkość przelotowa ~ 2100km/h (1.305mph, M 1.98)


Tu-154 - pasażerski samolot średniego zasięgu, produkcji radzieckiej, zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym Tupolewa. Samoloty te używane były przez linie lotnicze byłego ZSRR, Bułgarii, Kuby, Rumunii, Węgier, KRL-D i Syrii. Samoloty Tu-154 zostały wycofane z PLL LOT, jednak dwie maszyny typu Tu-154M Lux znajdują się na wyposażeniu 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego jako samoloty do przewozu władz państwowych. Tu-154 to samolot trójsilnikowy, o konstrukcji duralowej, półskorupowej. Skrzydła o skosie +35°, zbiorniki paliwa w skrzydłach. Wyposażony do lotów bez widzialności, podwozie chowane, trójwózkowe, z kołem przednim. Załogę stanowi dwóch pilotów, nawigator i mechanik pokładowy.

DANE TECHNICZNE:
Długość: 47,9 m
Wysokość: 11,4 m
Rozpiętość: 37,55 m
Powierzchnia nośna: 201,5 m2
Masa własna: 43 500 kg
Maksymalna masa startowa: 90 000 kg
Prędkość minimalna: 235 km/h
Prędkość maksymalna: 950 km/h
Pułap maksymalny: 11 000 m



© Michał Suliński